Dankzij internet en social media is het mogelijk om op eenvoudige wijze nieuwe dingen te ontdekken, dingen die je anders pas veel later of misschien zelfs helemaal niet zou hebben ontdekt. Van sommige dingen ben je blij dat je ze hebt ontdekt, anderen zou je liever met dezelfde snelheid naar het land der vergetelheid verbannen. De Calming Cap is wat mij betreft zo'n ding, of liever: on-ding.
 
Wat is een Calming Cap?
Wat een Calming Cap is, kan het beste worden geïllustreerd door enkele foto's en de uitleg van de fabrikant:
 
2011-10-23 CalmingCap
 
The Calming Cap is a behavior management aid that is designed to lessen a dog's anxiety or aggression in high-stress situations. The Cap’s single-panel sheer fabric window makes the dog's vision indistinct, which reduces the visual stimulus and enables the dog to remain calm.

Originally developed to make car trips tolerable for an agitated dog, the
Cap serves to assist pet owners and professionals in a variety of situations such as: vet and groomer visits, in home nail trims, and desensitization and separation anxiety programs.

The Calming Cap is designed to help reduce your dog's anxiety level in stressful situations. Sometimes, the situation may require professional support. We recommend talking to your veterinarian, behaviorist or a qualified trainer who may provide additional assistance in reducing your dog's anxious behavior.

Important: The Calming Cap will not be effective on all dogs.”

De bedoeling is dus dat je hond, doordat je hem de Calming Cap opzet, minder ziet, minder 'meekrijgt' van wat er om hem heen gebeurt. En daardoor minder angstig of minder agressief zal reageren.
 
Categorisatie Calming Cap
Kijkend naar de wijze van toepassing en het doel van de Calming Cap, dient deze te worden gecategoriseerd als 'positive punisher' of 'positief correctiemiddel': een middel dat aan de hond wordt 'toegediend' met als doel het ongewenste gedrag dat de hond vertoont, te verminderen.

Aanleren
De Calming Cap dient, volgens de gebruiksaanwijzing, geleidelijk te worden aangeleerd onder het genot van beloningen. Door de tijd dat de hond de Calming Cap draagt geleidelijk op te voeren, in combinatie met het geven van beloningen, zal de hond het gebruik van de Calming Cap als 'prettig' gaan ervaren.

De Calming Cap: een persoonlijke visie
De Calming Cap zou door geen enkele zichzelf én z'n hond(en) respecterende hondeneigenaar moeten worden toegepast. Hierna zal ik uitleggen waarom ik die mening ben toegedaan.
 

Het aanleren van de Calming Cap dient te gebeuren op een moment dat de hond rustig is, dus gewenst gedrag vertoont. Maar waarom ga je je hond een correctiemiddel toedienen terwijl deze op dat moment gewenst gedrag vertoont? Wie geeft je de zekerheid dat je hond niet de link gaat leggen tussen de correctie (Calming Cap) en het gewenste gedrag dat hij op dat moment vertoont? Met andere woorden: wie geeft je de zekerheid dat de Calming Cap niet averechts gaat werken?

Tijdens het aanleren van de Calming Cap, dien je je hond met lekkers te belonen. Hoe tegenstrijdig is dat? Het aanleren van een correctiemiddel door te belonen? Dat is ongeveer hetzelfde als je kind voor straf naar z'n kamer sturen en hem een zak chips en een fles cola meegeven...

Het (nagenoeg) afdekken van de ogen heeft tot gevolg dat de overige zintuigen (denk aan oren, de bek en de neus) sterker zullen gaan werken. Zeker wanneer het dragen van de Calming Cap geleidelijk wordt opgebouwd, denk ik dat je je hond net zo geleidelijk traint in het extra gebruik van de overige zintuigen. Blinde mensen zullen het kunnen beamen: hun overige zintuigen zijn beter ontwikkeld en compenseren daarmee (in bepaalde mate) het verlies van het gezichtsvermogen. Bij honden werkt dat niet anders. Met andere woorden: je ontneemt je hond weliswaar (een deel van) het zicht, maar hij hoort, ruikt en proeft des te beter wat er om hem heen gebeurt! Gaat het om een agressieprobleem, dan is dat voor menige hond juist een reden om er nog een schepje bovenop te doen qua ongewenst gedrag. Gaat het om een angstprobleem dan denk ik dat je je moet afvragen wat je je hond aandoet door hem (een deel van) z'n gezichtsvermogen te ontnemen. Zou een hond daadwerkelijk rustiger en minder angstig worden, wanneer hij wél hoort, ruikt en proeft waarvoor hij angstig is, maar het niet meer (goed) kan zien? Ik denk van niet. Ga maar eens bij jezelf na...

Uiteraard worden in een discussie over de Calming Cap gelijk de halti en de halti-achtigen van zolder gehaald: ook dat zijn immers correctiemiddelen. Technisch gezien is dat helemaal correct, alleen halti en halti-achtigen ontnemen de hond niet het gebruik van één van z'n zintuigen en hebben geen effect zolang de lijn niet strak staat. Dat laatste, daar heeft de hond zélf invloed op, door al dan niet te trekken. Voor de hond zit daar tenminste nog een leermoment in. Ook een correctiemiddel als de slipketting geeft de hond een keuze en daarmee een leermoment, omdat ook een slipketting niet corrigeert zolang de lijn niet strak staat. En dan is er natuurlijk nog de anti-blafband. Ook die geeft slechts een correctie op het moment dat er sprake is van ongewenst gedrag, dus ook daarbij heeft de hond zélf invloed op het al dan niet krijgen van een correctie. Bij de Calming Cap daarentegen ontbreekt de invloed voor de hond volledig zodra hij hem op heeft en duurt de correctie voort, ongeacht welk gedrag de hond vertoont, net zolang totdat de Calming Cap weer verwijderd wordt. Voor de hond wordt niet duidelijk wélk gedrag nu precies de reden is dat hij de Calming Cap moet dragen.

Natuurlijk is er dan ook de vergelijking met paarden, roofvogels en andere wilde dieren, bij hen worden ook de ogen afgedekt om ze te kalmeren. Maar voor zover ik weet worden paarden, roofvogels en wilde dieren nog steeds niet als huisdieren beschouwd. Eén ding hebben al deze dieren wél gemeen: wanneer ze weigeren mee te werken, zijn ze voor ons mensen nagenoeg onmogelijk in bedwang te houden en dus nemen we onze voorzorgsmaatregelen. Dat rechtvaardigt in mijn ogen echter nog niet het gebruik van de Calming Cap bij honden, zelfs niet bij de grotere rassen.

In plaats van een pijnprikkel (halti, slipketting, anti-blafband) wordt bij de Calming Cap m.i. een andere prikkel toegediend: een continue angstprikkel die ontstaat doordat de hond (een deel van) het gezichtsvermogen wordt ontnomen. De argumentatie die normaliter wordt gebruikt tegen correctiegericht opvoeden, namelijk dat de hond alleen maar gehoorzaamt uit angst voor de baas, gaat daarom m.i. evengoed op voor de Calming Cap.

Met grote verbazing las ik op Facebook dat er hondentrainers en hondeneigenaren zijn, die zichzelf als 'positief en beloningsgericht' profileren, maar die tóch de Calming Cap gebruiken. Zij zien de Calming Cap als een hondvriendelijk trainingshulpmiddel. Maar hoe hondvriendelijk kan een correctiemiddel als de Calming Cap eigenlijk zijn?

Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat de Calming Cap een voorbeeld is van een correctiemiddel dat, wanneer je er maar een 'goed' verhaal omheen bouwt en het op een hondvriendelijke manier (lees: met veel koekjes) aanleert, ineens niet meer als correctiemiddel wordt gezien, maar als handig hulpmiddel voor die problemen waar men anders niet uit komt. En daardoor legitiem wordt voor mensen die elke andere vorm van correctie hebben afgezworen.

Zou als argument, om de Calming Cap wél in te zetten, het (mogelijk) positieve effect er van (oftewel: het werkt) gelden, dan betekent dat niets minder dan dat ook bijvoorbeeld de slipketting weer legitiem behoort te worden. Over de slipketting is en blijft heel beloningsgericht trainend Nederland echter nagenoeg unaniem: die is not-done. Waarom de Calming Cap dan wel??? 

Wie ja zegt tegen de Calming Cap, hoort m.i. ook ja te zeggen tegen slipketting, halti (en halti-achtigen), anti-blafbanden en andere trainingshulpmiddelen die door beloningsgericht trainend Nederland zijn afgezworen.

Verantwoording
Dit artikel bevat mijn persoonlijke mening over de Calming Cap. Deze mening is gebaseerd op de informatie die over de Calming Cap beschikbaar is en (godzijdank!) niet op eigen ervaringen. Met dit artikel pretendeer ik op geen enkele wijze volledig te zijn of diepgaand onderzoek te hebben gedaan naar de werking en/of de effecten van de Calming Cap, het is uitsluitend geschreven om mijn persoonlijke mening er over kenbaar te maken. Ik wil ook helemaal geen diepgaand onderzoek doen, omdat ik van mening ben dat het een respectloos en hond-onterend middel is. Ik wil het daarom aan geen enkele hond aandoen om aan een dergelijk onderzoek mee te doen.

NB: Het gebruik van de Calming Cap is bij BS Sennenhonden uitdrukkelijk verboden. Cursisten waarvan bekend wordt dat deze de Calming Cap gebruiken, worden – zelfs wanneer dat gebruik buiten de hondenschool plaatsvindt – per direct en zonder enige compensatie van resterend lesgeld van de hondenschool verwijderd.


BS Sennenhonden
Betty Sikkema


© 2011 BS Sennenhonden - Meppel
Bandit Citta von Bännlifluh Balou Brando Floris Laresheems' Bhodi Aido Aykos von Gelor